Για ένα τρύπιο πιθάρι

 

Είναι μύθος το πιθάρι των Δαναϊδών. Οι κόρες του Δαναού μπορεί στην αρχή όντως να μαρτύρησαν προσπαθώντας να γεμίσουν το τρύπιο πιθάρι, αλλά με τον καιρό συνήθισαν. Και όχι μόνο. Έχοντας δεδομένο το τρύπιο του πιθαριού βολεύτηκαν μια χαρά με την έλλειψη στόχου. Δεν υπήρχε πια λόγος βιασύνης και άγχους περισσού. Όταν ξέρεις ότι το πιθάρι δεν γεμίζει, δεν βιάζεσαι. Δεν θέτεις στόχους. Δεν αντιμετωπίζεις διλήμματα, προβλήματα, αδιέξοδα. Όλα βαίνουν καλώς και ομαλώς.

Κάποτε η θεϊκή κατάρα άρθηκε. Ο τρύπιος πάτος αντικαταστάθηκε. Το πιθάρι σύντομα γέμισε. Η χαρά όμως δεν κράτησε. Γιατί ναι μεν το πιθάρι επιτέλους γέμισε, αλλά η νέα πραγματικότητα έφερε προβλήματα που οι κόρες του Δαναού ούτε περίμεναν, ούτε εν τέλει ήθελαν ή ήταν σε θέση να διαχειριστούν. Το πρώτο ήταν ο στόχος του γεμίσματος του πιθαριού, που όσο και να το κάνεις προκαλούσε άγχος. Σύντομα ήρθαν ενώπιον μιας νέας πολυσύνθετης πραγματικότητας. Πού θα πάνε τα νερά; Πώς πρέπει να διατεθούν; Σε ποιες χρήσεις; Με ποια προτεραιότητα; Η χαρά της πλήρωσης του πιθαριού ακυρώθηκε από τις πρωτόφαντες ευθύνες «της πρώτης φοράς» του πιθαριού.

Ουδείς γνωρίζει πότε οι κόρες του Δαναού ξανάνοιξαν τις τρύπες. Πότε εν τέλει αποφασίστηκε. Πώς μεθοδεύτηκε. Αλλά ο «τετρημένος πίθος» επανήλθε στην προτεραία κατάσταση και μάλιστα με περισσότερες τρύπες για σιγουριά και ουδείς πλέον είχε τον πονοκέφαλο των ευθυνών που συνεπάγεται το γεμάτο πιθάρι. Έτσι ξαφνικά εξέλιπεν ο νταλκάς της διάθεσης του πλεονάζοντος ύδατος, με στόχους συγκεκριμένους και απτούς. Οπότε οι κόρες του Δαναού απαλλαγμένες πια από το άγχος ανέλαβαν με περισσή χαρά τα παλιά καθήκοντα. Ξανάρχισαν να γεμίζουν εις μάτην τον «τετριμμένον πίθον» με τη βεβαιότητα αυτού που γνωρίζει πως δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει αδιέξοδα με την πλήρωση του πιθαριού και τη διάθεση του πλεονάζοντος ύδατος.

                                                                                         Καβάλα 24/11/2023

Read More

Ο Καρράς της Καβάλας

 

Ο θάνατος, η δεύτερη κορυφαία στιγμή κάθε ανθρώπου μετά τη γέννησή του, είναι και λογαριασμός. Είναι αφορμή για ταμείο. Και το ταμείο στην περίπτωση του Γιάννη Καρρά είναι πλούσιο. Όχι σε ρευστό. Αλλά σε θύμησες, σε στιγμές, που με αφορμή τον θάνατό του ώθησαν πολλούς από χθες να πουν έναν καλό λόγο για τον Γιάννη. Τον ξεχωριστό Γιάννη Καρρά, που έγραψε τη δική του ιστορία στην Καβάλα. Αυτό που έκανε ξεχωριστό τον Γιάννη δεν ήταν ούτε τα μαγαζιά-σημεία αναφοράς στη διασκέδαση της Καβάλας τα τελευταία πολλά χρόνια, ούτε οι εκπομπές στο ραδιόφωνο. Ήταν ένα πάθος για τη ζωή και για τους ανθρώπους. Γιατί ο Καρράς αγάπησε με πάθος ό,τι έκανε στη ζωή του.

Όπως σωστά επισημάνθηκε, ο Καρράς πριν μπει στη διασκέδαση υπήρξε ενδεχομένως ο καλύτερος πωλητής παπουτσιών της Καβάλας. Τότε που τόλμησε να ανοίξει μαγαζί πώλησης υποδημάτων, τα «υποδήματα Μοσχούτης» ψηλά στην Ομονοίας, δίπλα στον ιστορικό «Κούλη», συμβάλλοντας στην επέκταση της Καβαλιώτικης αγοράς προς τον Αγιο Παύλο. Όπως με περίσσια ικανοποίηση και εκείνο το μοναδικό πλατύ χαμόγελο συνήθιζε να λέει σε φίλους εκείνη την περίοδο «όλοι με φωνάζουν Γιάννη Μοσχούτη». Πριν από αυτό, εργάστηκε ως υπάλληλος στο κατάστημα παιχνιδιών στην Αθήνα «Παγκόσμιος Αγορά». Τότε κέρδισε το προσωνύμιο «Γιάννης ο Παγκόσμιος». Μετά από αυτά, ήρθε η ώρα να μπει στον χώρο της εστίασης. Τότε έγινε ο Καρράς όλης της Καβάλας.

Με το πηγαίο χαμόγελό του κατάφερε να συνομιλεί στον ενικό με όλες τις ηλικίες. Ήταν ο Γιάννης όλων. Το «μυστικό» αυτής της πορείας ήταν τελικά ο συνδυασμός του πηγαίου χαμόγελου και της «αλήθειας» του. Ο Γιάννης Καρράς μπορεί και να ξοδευόταν ενίοτε μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου, αλλά δεν έπαυε στιγμή να παθιάζεται ολόψυχα με ό,τι έκανε και γι αυτό ό,τι έκανε το έκανε με επιτυχία. Όταν πουλούσε παιχνίδια το έκανε με τον ενθουσιασμό του πιτσιρικά που τρελαίνεται για κάθε παιχνίδι, για κάθε σελοφάν, για κάθε ζαβολιά. Όταν πουλούσε παπούτσια από την έφηβη στην οποία πρότεινε τα πρώτα ψηλοτάκουνα, μέχρι τη γιαγιά που ζητούσε ένα ζευγάρι για να ξεκουράσει τα κουρασμένα πόδια της, ενδιαφερόταν αληθινά. Όχι απλά για να πουλήσει, αλλά για να εξυπηρετήσει τον πελάτη με περίσσευμα ψυχής. Γι’ αυτό και πουλούσε αδιάκοπα.

Όταν πιο ώριμος πια, μπήκε στον χώρο της εστίασης, έγινε ο Γιάννης της Καβάλας. Πίσω από τον πάγκο και τα ντεκ έπαιρνε φόρα και γινόταν έφηβος, φίλος, σύμβουλος, φιλόσοφος. Ό,τι απαιτούσε η περίσταση. Κατάφερνε να ενθουσιαστεί με κάθε τραγούδι, με κάθε συνήθεια πότη, με παρέες πέρα για πέρα ετερόκλητες. Ο συνδετικός κρίκος ήταν το πλατύ χαμόγελο και η αληθινή έγνοια για τον πλησίον. Ο Γιάννης Καρράς αγάπησε πολύ και τους ανθρώπους και την Καβάλα και αυτοί του το ανταπέδωσαν.

Read More

Το βιβλίο των Βιβλίων

«Όταν έπεσα στο μελανοδοχείο» του Νίκου Μπακουνάκη

Η προσωπική περιπέτεια του Νίκου Μπακουνάκη ως διευθυντή του πρώτου ενθέτου για βιβλία στο ελληνικό Τύπο με τίτλο «Βιβλία» στο «Βήμα» είναι ένα συναρπαστικό αφήγημα για κάθε βιβλιόφιλο. Ο δημοσιογράφος και πανεπιστημιακός, βραβευμένος με κρατικό βραβείο και βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το «Δημοσιογράφος ή ρεπόρτερ», περιγράφει την εκδοτική πολιτική του λογοτεχνικού ενθέτου σε τρεις ενότητες: Στην πρώτη παρουσιάζει τη δική του εμπλοκή με το βιβλίο και τη δημοσιογραφία, στη δεύτερη αναφέρεται στον Χρήστο Λαμπράκη, τον εκδότη-διανοούμενο που σφράγισε  με τη δράση του τη δημοσιογραφία και την πολιτική στην Ελλάδα τον 20^ο αιώνα και στην τρίτη στην πολιτική του ενθέτου. 

Από την πρώτη σελίδα μέχρι την τελευταία τα βιώματα του συγγραφέα και η αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο δίνουν τη δυνατότητα στον αναγνώστη να θυμηθεί ή να γνωρίσει την εποχή των προσφορών των ελληνικών εφημερίδων τη δεκαετία του 1990, που οδήγησαν στην αυτοαπαξίωσή τους με ξυστά και κουπόνια για αγορές σε σούπερ μάρκετ, να περιηγηθεί σε τόπους που γράφτηκε η ιστορία του ελληνικού Τύπου, αλλά και του ελληνικού βιβλίου, καθώς και να «ταξιδέψει» σε σημεία αναφοράς σε όλο τον κόσμο, με εμφατικό παράδειγμα την εξαιρετική περιγραφή του νέου υπερσύγχρονου κτιρίου των New York Times. Σε όλη ετούτη τη συναρπαστική διαδρομή, ο Νίκος Μπακουνάκης αναφέρεται πολύ συχνά σε βιβλία, σε ιστορικούς εκδότες, στην ανυπαρξία πολιτικής βιβλίου στη χώρα, δίνοντας αφορμές στον αναγνώστη να αναζητήσει τίτλους βιβλίων που μπορεί να τον ενδιαφέρουν. Αλλά και να γίνει κοινωνός πολλών ανέκδοτων περιστατικών με πρωταγωνιστές συγγραφείς και διανοούμενους, που συμμετείχαν στο εγχείρημα του ενθέτου.

Μια συναρπαστική αφήγηση από έναν εξαιρετικό storyteller,  που με ένα ποτήρι λευκό κρασί στο χέρι και συνοδεία γεύσεων από το Παρίσι και την Αθήνα και το λεπτό υποδόριο χιούμορ περιγράφει με ενάργεια και πικρία και την υπαρξιακή κρίση του ελληνικού Τύπου, αλλά και την φτήνια και την ξετσιπωσιά με την οποία αντιμετωπίστηκε το βιβλίο σε τούτη τη χώρα από πολιτικές ηγεσίες, που ουδεμία σχέση είχαν ή ήθελαν να έχουν με το αντικείμενο.

Νίκος Σπιτσέρης

Read More

Γράμμα στον Νεστορίδη

 

Παναγιώτη.

Έχουν περάσει πια και οι 100 μέρες κατά πώς συνηθίζεται στην πολιτική, από τότε που πέθανες, αλλά ακόμα δυσκολεύομαι να σε αποχαιρετήσω. Ξέρεις καλά πως ακόμα και τώρα είναι φορές που θέλω να σε καλέσω στο τηλέφωνο να τα πούμε για την επικαιρότητα, την Αριστερά, τη δουλειά μας. Άλλωστε, μέχρι το τέλος εργαζόσουν για ένα ακόμα καινοτόμο βήμα που θα κάναμε και πάλι μαζί. Δεν προκάναμε. Δεν ξέρω τι να πρωτοθυμηθώ από το ταξίδι μιας ζωής. Ας ξεκινήσω από τα βασικά. Παναγιώτη, ήσουν «από καλά στημόνια άνθρωπος», σύμφωνα με τον εξαιρετικό τρόπο που το έθεσε ένας κοινός γνωστός. Ή όπως σωστά το έθεσε μια καλή συνάδελφος «όλοι χρωστάμε στον Παναγιώτη». Ναι φίλε. Σου χρωστάμε γιατί στη θητεία σου στον ΕΔΟΕΑΠ υπερασπίστηκες με το πάθος, την παρρησία, αλλά και την ικανότητα που σε χαρακτήριζε όλες τις υποθέσεις των συναδέλφων. Σου χρωστάμε γιατί είχες πάντα διαθέσιμο εκείνο το υπέροχο χαμόγελο και την έγνοια για όλο τον κόσμο. Σου χρωστάμε γιατί στη μακρά ενασχόλησή σου με τα συνδικαλιστικά του κλάδου σε αυτή την πρωτοφανή συγκυρία ήσουν πάντα στην πρώτη γραμμή με ιδέες, προτάσεις, αλλά και πολλή δουλειά. Σου χρωστάμε για όσα πρόσφερες στον χώρο με τη θητεία σου στη θέση του προέδρου στη ΔΕΠΘΕ σε αυτούς τους χαλεπούς καιρούς. Ορφανέψαμε και ήδη μας λείπει η σοφία σου. Ο αναλυτικός διαλεκτικός τρόπος που προσέγγιζες τα προβλήματα. Το «θηλυκό μυαλό» σου, που δεν σταματούσε στιγμή να παράγει πολιτική.

Ήσουν ον πολιτικό από τα γεννοφάσκια σου, ταγμένος στην υπόθεση της Αριστεράς από τα μαθητικά σου χρόνια, με το βλέμμα πάντα στραμμένο στις συνεργασίες, αλλά και στον στόχο μιας Αριστεράς κυβερνώσας. Μιας Αριστεράς που δεν βολεύεται στην «καθαρότητα» θέσεων που δεν τολμούν να δοκιμαστούν σε κυβερνητικό επίπεδο. Αλλά μιας Αριστεράς έτοιμης ανά πάσα στιγμή να «βρωμίσει τα χέρια της» όχι για την εξουσία ως αυτοσκοπό, αλλά για μια εξουσία με στόχο μια καλύτερη κοινωνία. Αυτό επιχείρησες όταν αποφάσισες να θέσεις υποψηφιότητα με το ΠΑΣΟΚ το 2007. Αυτό ήταν το ζητούμενο στον αγώνα σου μέσω του ΣΥΡΙΖΑ μέχρι την ύστατη στιγμή. Κι ας σε πίκραναν όσοι δεν ήταν σε θέση να σε καταλάβουν. Χαμογελούσες και προχωρούσες, χωρίς τούτο να σημαίνει ότι δεν ήσουν πάντα έτοιμος να συγκρουστείς για τις ιδέες σου.

Τι να πρωτοθυμηθώ ρε Παναγιώτη; Τα επικά ξενύχτια μέχρι πρωίας με κείνες τις ατέλειωτες συζητήσεις για τα χρόνια της ΚΝΕ και του ΚΚΕ; Εκείνη τη βραδιά που γυρίσαμε με τη Σμαρώ μεσάνυχτα από τη Ρώμη και πήγαμε στο «Μινουί» στην Καμάρα και συνεχίσαμε μέχρι το ξημέρωμα; Εκείνη την «τρελή βραδιά» με τον Ψαραντώνη στο «Παλιό Ωδείο»;

Έφυγες και τα κανόνισες όλα. Οργανωτικός μέχρι το τέλος. Αλλά ρε φίλε αυτό το υπέροχο ζεστό χαμόγελό σου το πήρες για πάντα μαζί σου. Μας άφησες με τις θύμισες. Την Έφη. Τη Δώρα. Τη Φωτεινή.

Εγώ θα θυμάμαι για πάντα έναν σπουδαίο άνθρωπο, που πολύ αγάπησε τη ζωή. Τον εξαιρετικό δημοσιογράφο και τον σπουδαίο γραφιά, που ήξερε όχι μονάχα να γράφει υπέροχα, αλλά και να αναγνωρίζει, να ενθαρρύνει και να αναδεικνύει νέους συναδέλφους μέχρι το τέλος. Τον καλύτερο φίλο που είχα ποτέ. Το θηλυκό μυαλό που σκεφτόταν διαρκώς σε δύο άξονες: Την πολιτική και τον άνθρωπο. Ή μάλλον σε έναν: Την πολιτική για τον άνθρωπο.

Παναγιώτη σε χαιρετώ με στίχους του Μάνου Ελευθερίου: «Και πήρες του καιρού τ' αλφαβητάρι/και της αγάπης λόγια φυλαχτό,/για να βρει πάλι ρίζα το χορτάρι/και πήρες την ελπίδα και τη χάρη,/ψηλά να πας να χτίσεις κιβωτό/με την ελπίδα μόνο και τη χάρη...».

Νίκος Σπιτσέρης

 

Read More

Το κάζο της Νυμφαίας

 

Αυτό που συνέβη με το κλείσιμο της τελωνειακής διέλευσης της Νυμφαίας μια Παρασκευή το μεσημέρι δεν χωρά ούτε δικαιολογίες, ούτε ερμηνείες. Είναι η απτή απόδειξη της ανυπαρξίας του στοιχειώδους σχεδιασμού από αυτούς που ανέλαβαν την ευθύνη να κυβερνήσουν τη χώρα. Είναι απτή απόδειξη της ανυπαρξίας του στοιχειώδους σχεδιασμού για την επανεκκίνηση της οικονομίας μεσούσης της πανδημίας. Ακόμα και αν τελικά η τελωνειακή διέλευση ξανανοίξει σε λίγα 24ωρα, ακόμα και αν υπάρχει χρόνος για να μην πληγεί καίρια η φετινή τουριστική περίοδος, η κυβέρνηση απόδειξε στην τελωνειακή διέλευση της Νυμφαίας το εμφατικό έλλειμμα στο κυβερνάν. Διότι χιλιάδες χρόνια πριν σε τούτη τη γωνιά του κόσμου είχε ειπωθεί με σαφήνεια από τον Αλκιβιάδη: «Το κυβερνάν εστί προβλέπειν».

 Αλλά αυτοί δεν πρόβλεψαν το προφανές. Όταν το μαύρο για τον ελληνικό τουρισμό περσινό καλοκαίρι ανοιγόκλειναν την τελωνειακή διέλευση της Νυμφαίας επικαλούμενοι την πλήρη ανυπαρξία της απαραίτητης για τους υγειονομικούς ελέγχους των διερχομένων υποδομής, απόκρυψαν το έλλειμμά τους φορτώνοντας τις ευθύνες στους προηγούμενους. Και όμως. Οι μήνες από το πρώτο lock down του Μαρτίου μέχρι τον Ιούνιο, έφταναν και περίσσευαν για τη δημιουργία μιας ζηλευτής υποδομής με fast track διαδικασίες. Αλλά πέρυσι ήταν πέρυσι. Ήταν αντικειμενικά δύσκολο να υπάρξει τουριστική κίνηση σε κείνες τις συνθήκες. Και για όσους βολεύονται με τις δικαιολογίες μπορούσε κανείς να επικαλεστεί τους προηγούμενους.

 Ετούτη τη φορά όμως δεν υπάρχει καμμία απολύτως δικαιολογία. Αυτοί που ανέλαβαν την ευθύνη να κυβερνήσουν τη χώρα, άρα αυτονόητα ήταν υποχρεωμένοι να προβλέψουν, όφειλαν να γνωρίζουν το στοιχειώδες. Ότι όλα και στη Νυμφαία και σε όλες τις τελωνειακές διελεύσεις θα κριθούν στην υποδομή. Τους το έλεγαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Τους το έλεγαν οι παράγοντες του τουριστικού τομέα στις αναρίθμητες διαδικτυακές συσκέψεις και διαβουλεύσεις. Τους το φώναζε η κοινή λογική. Αλλά, φευ, αυτοί εκώφευσαν. Δεν έπραξαν το αυτονόητο.

 Ακόμα και αν η Νυμφαία ανοίξει αύριο η ζημιά έχει γίνει, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έστω και τώρα υπάρχει περιθώριο για άλλη ολιγωρία. Η τελωνειακή διέλευση της Νυμφαίας πρέπει να ανοίξει το συντομότερο με την απαραίτητη για τους υγειονομικούς ελέγχους υποδομή έστω και με κοντέινερ. Έστω και την ύστατη στιγμή. Κι όταν με το καλό η θερινή τουριστική περίοδος ολοκληρωθεί, οι κυβερνώντες οφείλουν να θέσουν σε εφαρμογή ένα συνολικότερο σχέδιο για τις τελωνειακές διελεύσεις όλης της χώρας.

 Γιατί η πρώτη εικόνα του ανθρώπου που επισκέπτεται τη χώρα είναι από μέτρια έως κακή.

Νίκος Σπιτσέρης

Read More

Όταν μιλούν τα φέρετρα

Δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση η αποσύνθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλά τώρα μιλούν τα φέρετρα ένεκα της πανδημίας του κορονοϊού. Οι εκατόμβες των νεκρών. Και όταν μιλούν τα φέρετρα, τα πάντα μπορούν να αλλάξουν. Ακόμα και ένας υπερεθνικός οργανισμός, που ξεκίνησε να οικοδομείται από τη δεκαετία του ’50. Η δυσκολία του εγχειρήματος της διάλυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ενδεχομένως ο μοναδικός λόγος, που επιτρέπει αισιοδοξία ότι το στοίχημα της Ενωμένης Ευρώπης θα σωθεί. Διότι αυτό είναι το ζητούμενο. Να σωθεί και να στρίψει. Να επιστρέψει στις βασικές της αρχές, στα θεμέλια της ευρωπαϊκής ιδέας: Στην αρχαία ελληνική σκέψη, τη νομοθετική ρωμαϊκή δεινότητα και τη χριστιανική πνευματικότητα.

Όχι, το ζητούμενο των εμπνευστών του εγχειρήματος της Ενωμένης Ευρώπης δεν ήταν μια γερμανική Ευρώπη. Τουναντίον, η βασική επιδίωξη ήταν η ιστορική συμφιλίωση Γαλλίας-Γερμανίας, προκειμένου να ακυρωθούν εν τη γενέσει τους τα αίτια μιας νέας παγκόσμιας πολεμικής σύρραξης. Αυτός ο στρατηγικός στόχος, που μπολιάστηκε με τις πολιτικές του ευρωπαϊκού κράτους πρόνοιας, που κυριάρχησαν στα ερείπια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έκανε την Ευρωπαϊκή Ένωση κυρίαρχη. Τόσο κυρίαρχη και τόσο ελκυστική, που υποχρέωσε τους Βρετανούς να εγκαταλείψουν άδοξα τα σχέδια για τη δημιουργία μιας άλλης ευρωπαϊκής ένωσης, με πιο χαλαρούς δεσμούς, της ΕΖΕΣ και να σπεύσουν να ενταχθούν τη δεκαετία του ’60. Μια προσπάθεια που για χρόνια σκόνταφτε στην άρνηση του Γάλλου στρατηγού Ντε Γκωλ, που οργισμένος από τη στάση των Βρετανών είχε ξεκαθαρίσει πως δεν πρόκειται να ενταχθούν στην τότε ΕΟΚ, όσο αυτός κρατούσε τα ηνία.

Έκτοτε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τα προβλήματά της, προχώρησε μεθοδικά και έφτασε να γίνει η Ευρώπη των «28», έστω και αν η τελευταία μεγάλη διεύρυνση είχε έντονη τη σφραγίδα της Γερμανίας, που αναζητούσε ζωτικό οικονομικό χώρο μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ. Έστω και αν ετούτη η μεγάλη διεύρυνση ενείχε τον κίνδυνο της χαλαρότητας σε επικίνδυνο βαθμό.

Η οικονομική κρίση του 2008, η περίπτωση της Ελλάδας και η πολιτική των μνημονίων που ακολούθησε θάμπωσαν πολύ το ευρωπαϊκό όραμα. Συν τω χρόνω, η Γερμανία επέβαλε μια αυστηρή, ενίοτε άτεγκτη, δημοσιονομική πολιτική. Οι Έλληνες έπρεπε να τιμωρηθούν. Οι «σπάταλοι» του ευρωπαϊκού νότου να εμπεδώσουν τις αξίες των σκληρών προτεσταντών του Βορρά (δεν πρόκειται για ζήτημα θρησκείας, αλλά θέασης του κόσμου). Η δράση έφερε αντίδραση και την άνοδο των λαϊκιστών, πολέμιων της ευρωπαϊκής ιδέας. Η πρώτη μεγάλη απώλεια ήταν το Brexit. Όσο και αν η σχέση των Βρετανών με την Ευρωπαϊκή Ενωση υπήρξε ανέκαθεν προβληματική και ιδιαίτερη, το Brexit υπήρξε ένα πλήγμα ουσιαστικό, αλλά και ιδιαίτερα συμβολικό.

Μα τώρα μιλούν τα φέρετρα. Τώρα οι ηγέτες της Ιταλίας και της Ισπανίας έχουν την ευθύνη των νεκρών τους. Τα φέρετρα εν μέσω Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τον Νοέμβριο του 1942, ήταν η αιτία της σύνταξης της έκθεσης του βρετανού λόρδου Beveridge, που τεκμηρίωσε την ανάγκη διαμοιρασμού του πλούτου, έτσι ώστε να μην δημιουργούνται τα οικονομικά και κοινωνικά αδιέξοδα που αποτέλεσαν την πρώτη ύλη για το αιματοκύλισμα του κόσμου στον Α’ και στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα φέρετρα είναι που τον 21^ο αιώνα υποχρεώνουν τους ηγέτες της Ευρώπης, να επιβάλλουν μιαν άλλη πολιτική.

Τα φέρετρα είναι που ή θα υποχρεώσουν τη Γερμανία και τους σκληρούς προτεστάντες του Βορρά σε αναδίπλωση ή θα οδηγήσουν στο άδοξο τέλος του κοινού ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Και τα φέρετρα δεν σηκώνουν συμβιβασμούς.

Νίκος Σπιτσέρης

Read More

Ο κορονοϊός και μεις

Η πανδημία του κορονοϊού τείνει να αποδειχθεί το πρώτο μεγάλο ορόσημο του 21^ου αιώνα. Το μεγάλο παγκόσμιο γεγονός, που θα αλλάξει τις ισορροπίες, θα μετατοπίσει τις υφιστάμενες διαχωριστικές γραμμές και θα καταστεί ο επιταχυντής εξελίξεων, που θα αλλάξει τον κόσμο όπως τον ξέραμε. Δεν είναι υπερβολή πως στο εξής μπορεί κανείς να κάνει λόγο για την εποχή προ και μετά κορονοϊού. Σε όλα τα επίπεδα. Από το πιθανό όσο ποτέ σενάριο αμφισβήτησης της πρωτιάς των Αμερικανών από την Κίνα, που έκανε την κρίση ευκαιρία και πλέον συνεχίζει την ειρηνική εισβολή της στην Ευρώπη και όχι μόνο μέσω βοήθειας στις πληττόμενες χώρες, μέχρι τους κλυδωνισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δείχνει ανίκανη να αντιμετωπίσει τη μεγάλη πρόκληση. Η άρνηση της Γερμανίας και των δορυφόρων της στην έκδοση ενός ομολόγου (κορονο-ομολόγου ή όπως αλλιώς ονομαστεί), απολύτως απαραίτητου για τη στήριξη της οικονομίας των χωρών-μελών δεν θα περάσει. Το βέτο της Ιταλίας και της Ισπανίας στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής με τηλεδιάσκεψη (σημεία των καιρών) δεν μπορεί και δεν πρόκειται να έχει την τύχη της προηγούμενης μεγάλης σύγκρουσης εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, που κατέληξε στη συνθηκολόγηση των χωρών του νότου και στη λύση των μνημονίων.

Το πρόβλημα ετούτη τη φορά δεν είναι η χρεοκοπία δυο-τριών χωρών και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μνημόνια. Οι εκατόμβες των νεκρών στην Ισπανία και την Ιταλία υποχρεώνουν τις κυβερνήσεις να ζητήσουν επιτακτικά τη μόνη εφικτή πολιτική εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δεν είναι άλλη από το «ζεστό χρήμα» στην αγορά. Αν τούτο δεν μπορεί να συμβεί γιατί η Γερμανία ζει με το φάντασμα της Βαϊμάρης, το καράβι της Ευρωπαϊκής Ένωσης πλέει με φόρα προς το παγόβουνο και το ναυάγιο φαντάζει αναπόφευκτο. Στο μεταξύ, η Κίνα, η Ρωσία, αλλά λίαν συντόμως και οι άλλες «τίγρεις της Ασίας» θα σπεύσουν να καλύψουν το κενό.

Όσον αφορά τις θεωρίες συνωμοσίας, είναι ο καιρός να συνειδητοποιήσουμε τα στοιχειώδη. Το μοντέλο του ανθρώπου επιβήτορα αυτού του μικρού πλανήτη που συνεχίζει το αέναο ταξίδι του στον χωροχρόνο έχει όρια συγκεκριμένα. Όχι δεν είμαστε παντοδύναμοι. Είμαστε φθαρτοί. Σάρκα και κόκκαλα. Μπορεί η επανάσταση της ιατρικής επιστήμης να αντιμετώπισε πολλές λοιμώδεις ασθένειες που άλλοτε αφάνιζαν την ανθρωπότητα (τύφος, πολιομυελίτιδα, ευλογία, ελονοσία, ιλαρά), αλλά ο κίνδυνος μια πανδημίας μπορεί ανά πάσα στιγμή να καταδείξει το φθαρτό της ύπαρξης. Και να περιορίσει τις «πολυτέλειες» τύπου αντιεμβολιαστικό κίνημα.

Νίκος Σπιτσέρης

Read More