Δευτέρα 29 Νοεμβρίου 2010

Για τα στρατόπεδα

Με την επιφύλαξη που επιβάλλει κάθε κυβερνητική εξαγγελία σε τούτη τη χώρα, τούτη τη φορά το στρατόπεδο "Ασημακοπούλου" φαίνεται ότι περνά στο δήμο Καβάλας. Η ανακοίνωση του γραφείου του Καβαλιώτη υφυπουργού Υγείας Μιχάλη Τιμοσίδη την περασμένη εβδομάδα δε μοιάζει με τις συνηθισμένα πολιτικά πυροτεχνήματα για τη δημιουργία των εντυπώσεων, ενώ και η στάση του δημάρχου Καβάλας Κωστή Σιμιτσή, που δεν έσπευσε να θριαμβολογήσει δείχνει πως όντως κάτι τρέχει. Το μόνο που είπε ο δήμαρχος είναι ότι απομένει πια στο δήμο να καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση για την αξιοποίηση του στρατοπέδου. Μακάρι. Οι εκτάσεις που είχαν παραχωρηθεί πριν από δεκαετίες στον Ελληνικό Στρατό, ή έστω είχαν αγοραστεί κανονικότατα όπως υποστηρίζουν οι αξιωματούχοι του Ελληνικού Στρατού πρέπει να παραχωρηθούν, έστω να εξαγοραστούν με τίμημα αντίστοιχο αυτού που εξαγοράστηκαν προκειμένου να αποδοθούν προς τους πολίτες. Είναι φιλέτα απολύτως απαραίτητα για να ανασάνουν τα κέντρα των πόλεων, που πριν από δεκαετίες κρίθηκε ότι έπρεπε να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες του στρατού με στόχο την έγκαιρη πάταξη του "εσωτερικού εχθρού".

Μα στο μεταξύ τα πάντα έχουν αλλάξει. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι προς ποια κατεύθυνση θα κινείται η πρόταση του δήμου Καβάλας. Τα μηνύματα που έχουν εκπεμφθεί μέχρι σήμερα είναι αντιφατικά. Ο Κωστής Σιμιτσής έχει δηλώσει ότι στα στρατόπεδα θα γίνουν χώροι πράσινου και αναψυχής και θα αξιοποιηθούν τα υπάρχοντα κτίρια, που άλλωστε είναι χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικά δείγματα της εποχής τους. Παράλληλα όμως με τούτη τη δήλωση έγιναν κατ' επανάληψη συσκέψεις στο πλαίσιο του προγράμματος FATE για την αξιοποίηση των στρατοπέδων, που δικαίως δικαιολογούν ανησυχία.

Επίσης, επεκτατικές διαθέσεις ανάλογες του δήμου, που τα τελευταία χρόνια "καταλαμβάνει" με τη συναίνεση του στρατού χώρους του στρατοπέδου, επιδεικνύει και η Ελληνική Αστυνομία, οχήματα της οποίας μπαινοβγαίνουν στο χώρο. Η στάση αυτή, με δεδομένη την αναγκαιότητα μετεγκατάστασης της Αστυνομικής Διεύθυνσης από το κτίριο της οδού Ομονοίας δημιουργεί δικαιολογημένα συνειρμούς.

Το αύριο του στρατοπέδου "Ασημακοπούλου", καθώς και των υπολοίπων εκτάσεων εντός του οικιστικού ιστού ετούτης της τσιμεντούπολης δεν μπορεί να αποφασιστεί κεκλεισμένων των θυρών. Η δημοτική Αρχή οφείλει από να βιαστεί να καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση στην Πολιτεία για να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία, που -όπως φαίνεται- είναι ευνοϊκή για την παραχώρηση του στρατοπέδου. Παράλληλα όμως, οφείλει να ανοίξει άμεσα το διάλογο ή έστω να παρουσιάσει τα σχέδιά της ενώπιον της κοινωνίας.

Νίκος Σπιτσέρης

Παρασκευή 26 Νοεμβρίου 2010

Περιπέτεια με λέξεις

Η κρίση ζητά απαντήσεις. Οι απαντήσεις λέξεις. Αυτές τις λέξεις, που χρειάζονται τα σημερινά παιδιά, οι πολίτες του αύριο, για να απαντήσουν στα αδιέξοδα των καιρών, θα αναζητήσουν σήμερα και αύριο στο Εργαστήρι Δημιουργικής Γραφής, που διοργανώνει για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά η "Ε" με την αρωγή των διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Το καθιερωμένο πια Εργαστήρι, που προετοιμάζει τα παιδιά για τον ετήσιο Διαγωνισμό Μαθητικού Διηγήματος, που διοργανώνει η "Ε" για 10η συνεχόμενη χρονιά. Στα προηγούμενα χρόνια, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν για τη λογοτεχνική γραφή με τους Θόδωρο Γρηγοριάδη, Μαρία Κυρτζάκη, Σώτη Τριανταφύλλου και Γιάννη Ατζακά. Φέτος, ενόψει του θεατρικού διηγήματος στο οποίο θα διαγωνιστούν με θέμα "Είμαι γλάρος", τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν με δυο μάστορες της θεατρικής γραφής, τον Στρατή Πανούριο και τον Ανδρέα Στάικο.

Η πρώτη ύλη υπάρχει και μάλιστα με τα χρόνια καλά δουλεμένη. Τα χρόνια που προηγήθηκαν, πολλά παιδιά, παρακινούμενα από τους γονείς και τους δασκάλους του, αλλά και με αφορμή αυτό τον διαγωνισμό μπήκαν στη διαδικασία της γραφής. Των μυστικών της. Αναμετρήθηκαν με τη γλώσσα στο λιγοστό ελεύθερο χρόνο που διαθέτουν και τα κατάφεραν καλά, με την ενθάρρυνση εκπαιδευτικών, που δεν αρκούνται στη διεκπεραίωση του αναλυτικού προγράμματος.

Η περιπέτεια του φετινού διαγωνισμού, που ξεκινά και τυπικά σήμερα και αύριο στο θέατρο "Αντιγόνη Βαλάκου", θα έχει και φέτος μόνο νικητές. Όχι μόνο όσους καταφέρουν να διακριθούν με τα γραπτά τους. Αλλά και όλους τους συμμετέχοντες. Όλα τα παιδιά, που θα μπουν στη διαδικασία να γράψουν, να διαβάσουν έστω και ένα θεατρικό έργο, ακόμα και αν στο τέλος δεν τολμήσουν να εκτεθούν με το γραπτό τους. Να αντισταθούν με λέξεις στη βαρβαρότητα. Τους συγγραφείς, που θα έχουν την ευκαιρία να μιλήσουν με ένα τόσο δυναμικό κοινό. Τους εκπαιδευτικούς, που θα πάρουν και φέτος τη χαρά της δημιουργίας, απαλλαγμένοι από το άχθος της διεκπεραίωσης μιας ύλης, που στόχο δεν έχει τη χαρά της δημιουργίας, αλλά την παραγωγή "εργαλείων" ικανών να περνούν από τη δοκιμασία των αλλεπάλληλων εξετάσεων διά βίου.

Αυλαία και πάμε. Η περιπέτεια ξαναρχίζει.

Νίκος Σπιτσέρης

Σύνθετα προβλήματα

Η αξίωση των συνδικαλιστών της ΔΕΗ να προχωρήσει η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων λιγνίτη στη Δράμα κόντρα στην εκφρασμένη εδώ και δεκαετίες ομόθυμη θέληση των κατοίκων του νομού είναι απτή απόδειξη και των αδιεξόδων του συνδικαλιστικού κινήματος, αλλά και των πολύπλοκων ζητημάτων των καιρών, που δεν απαντώνται πλέον με ένα ναι ή με ένα όχι. Για την ακρίβεια ουδέποτε τα προβλήματα μπορούσαν στα σοβαρά να απαντηθούν με ένα ναι ή με ένα όχι, αλλά επί δεκαετίες κυριάρχησαν λογικές του τύπου "το δίκιο του εργάτη και της εργατικής τάξης" και η αναγωγή των συνδικάτων σε αυθεντία. Μόνο που δεν είναι έτσι πια. Πριν από δεκαετίες, το ζητούμενο ήταν έτσι απλά η δημιουργία θέσεων εργασίας για την εργατιά και κατόπιν οι αγώνες για την υπεράσπιση των δίκαιων αιτημάτων της.

Σήμερα, μετά από δεκαετίες βιασμού του περιβάλλοντος, το οποίο οι περισσότεροι πλέον -έστω στη θεωρία- αποδέχονται ότι το δανειστήκαμε από τους προγόνους μας και οφείλουμε να το παραδώσουμε όπως το παραλάβαμε στους απογόνους μας, το ζητούμενο δεν είναι απλά η δημιουργία θέσεων εργασίας. Εν μέσω τέτοιας κρίσης, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας θεωρείται και είναι απολύτως αναγκαία, αλλά υπό προϋποθέσεις, με πρώτη και κυριότερη αυτή του σεβασμού του περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε εμείς και τα παιδιά μας. Οι επόμενοι ένοικοι ετούτου του μικρού πλανήτη έχουν το δικαίωμα να ζήσουν σε ένα ανθρώπινο περιβάλλον.

Άρα νόμος δεν μπορεί να είναι το δίκιο του εργάτη της ΔΕΗ, που αδιαφορεί παγερά για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος του νομού Δράμας, αρκεί αυτός να συνεχίσει να απολαμβάνει το κάθε άλλο παρά ταπεινό εισόδημα που του προσφέρει η ΔΕΗ. Επομένως, οι οικολόγοι της Δράμας, που συνεχίζουν με συνέπεια τον αγώνα τους εναντίον της εκμετάλλευσης των λιγνιτών, είναι υποχρεωμένοι να συμμαχήσουν με την υπουργό ΠΕΧΩΔΕ Τίνα Μπιρμπίλη, που τάσσεται εναντίον του αιτήματος των συνδικαλιστών.

Με άλλα λόγια, οι οικολόγοι είναι υποχρεωμένοι να ταχθούν στο πλευρό του κατεστημένου, που εν προκειμένω εκπροσωπείται από την υπουργό της κυβέρνησης, εναντίον του αιτήματος της εργατικής τάξης, όπως εκφράζεται από τη συνδικαλιστική της έκφραση στη ΔΕΗ. Τόσο σύνθετα. Τόσο αντιφατικά. Τόσο πολύχρωμα, που οι απλές, στακάτες, ξεκάθαρες απόψεις του ΚΚΕ, αλλά και των μελλοντικών συνοδοιπόρων του στο ΣΥΡΙΖΑ δε μπορούν να απαντήσουν.

Νίκος Σπιτσέρης

Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2010

Στο φως

Όλα θα ήταν πολύ καλύτερα εάν ακόμα και με αυτή την αυστηρή εφαρμογή του μνημονίου εξασφαλιζόταν η έξοδος της χώρας από την κρίση. Εάν ακόμα και με την περαιτέρω αύξηση της ανεργίας, τη μείωση των ήδη εξαθλιωμένων μισθών στον ιδιωτικό τομέα και τις απολύσεις στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, υπήρχε φως στην άκρη του τούνελ. Εάν τηρώντας κατά γράμμα ετούτη τη βαθύτατα αντιλαϊκή πολιτική που μας επιβάλλουν τα κουστουμαρισμένα κοράκια του διεθνούς κεφαλαίου υπήρχε τρόπος να τονωθεί η ανάπτυξη. Η πραγματική οικονομία, ώστε σε βάθος χρόνου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την υπέρβαση του σημερινού αδιεξόδου.

Η αλήθεια όμως είναι ότι αυτή η πολιτική άλλο δεν κάνει από το να βαθαίνει το αδιέξοδο. Την κρίση. Να πολλαπλασιάζει το χρέος. Όπως σημείωσε ο πρώην υπουργός Οικονομίας του ΠΑΣΟΚ Αλέκος Παπαδόπουλος σε εκδήλωση του ΕΛΙΑΜΕΠ για την κρίση, οι τόκοι που θα πληρωθούν το 2011 σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία θα κινούνται γύρω στα 16 δισ. ευρώ και ως το 2015 θα αυξάνονται συνεχώς μέχρι του μυθώδους ύψους των 20 δισ. ευρώ, δηλαδή γύρω στο 9% του ΑΕΠ. "Το βάρος αυτό είναι ασήκωτο για τη χώρα", επεσήμανε.

Η πρόταση του κ. Παπαδόπουλου είναι να περιοριστεί δραστικά κατά 30% ο δημόσιος τομέας. Το έργο να αναλάβει μια ανεξάρτητη επιτροπή κύρους από τη Βουλή εντός του 2011, με σκοπό να συντάξει "ένα θαρραλέο και ριζοσπαστικό "πενταετές πρόγραμμα οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης"", το οποίο στη συνέχεια θα κριθεί από τον λαό με εκλογές. Μόνο, όπως εκτιμά, μέσω ενός τέτοιου σχεδίου αναγέννησης, που θα ενσωματώνει τα μέτρα του μνημονίου, αλλά θα κινείται πέραν αυτού σε μια αναπτυξιακή λογική μπορεί να ξεπεράσει η χώρα την κρίση. Αλλά ετούτο το σχέδιο δεν μπορεί να κριθεί από άβουλους βουλευτάδες που ψηφίζουν ελαφρά τη καρδία ό,τι επιβάλλει ο αρχηγός. Απαιτείται εθνική συμφωνία με "ανοιχτά βιβλία", που πρέπει να επικυρωθεί μέσω εκλογών, ώστε να αναλάβουν άπαντες τις ευθύνες τους. Πολιτικοί και πολίτες. Συμπολιτευόμενοι και αντιπολιτευόμενοι.

Άλλος δρόμος δεν υπάρχει, όπως και να το δει κανείς. Πρέπει να κληθούμε να αποφασίσουμε είτε το δραστικό περιορισμό του δημοσίου τομέα που προτείνει ο κ. Παπαδόπουλος, είτε την εθνικοποίηση των τραπεζών και την αύξηση του δημοσίου τομέα που προτείνουν το ΚΚΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ. Στο φως. Σε τόσο κρίσιμη συγκυρία οι αποφάσεις δεν μπορεί να λαμβάνονται εν κρυπτώ και παραβύστω.

Νίκος Σπιτσέρης

Τετάρτη 24 Νοεμβρίου 2010

"Καπρίτσιο" και αβεβαιότητα

Η προσπάθεια των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας να υποβαθμίσουν στο επίπεδο ενός απλού καπρίτσιου την ίδρυση της "Δημοκρατικής Συμμαχίας" από τη Ντόρα Μπακογιάννη είναι εύλογη. Κατανοητή. Αναμενόμενη. Αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα επιτύχει και τούτο όχι λόγω της πανηγυρικής έναρξης του νέου πολιτικού φορέα στο γήπεδο του Μπάτμιντον, που σκόρπισε ρίγη συγκίνησης στο πανελλήνιο. Αλλά γιατί οι καιροί ευνοούν -αντικειμενικά- τη δημιουργία νέων πολιτικών υποκειμένων, ικανών να συλλάβουν τα μηνύματα της κοινωνίας και να ανταποκριθούν στις ανάγκες των καιρών. Αυτή είναι η ειδοποιός διαφορά, που εν δυνάμει μπορεί να λειτουργήσει υπέρ των δύο νεοπαγών πολιτικών υποκειμένων, που ιδρύθηκαν πρόσφατα: Της "Δημοκρατικής Συμμαχίας" υπό τη Ντόρα Μπακογιάννη στο χώρο της κεντροδεξιάς και της "Δημοκρατικής Αριστεράς" υπό τον Φώτη Κουβέλη στο χώρο της κεντροαριστεράς. Ότι ο κόσμος όπως τον ξέραμε γκρεμίζεται. Η Ευρωπαϊκή Ενωση όπως την ξέραμε καταρρέει. Ο καπιταλισμός -όπως τον ξέραμε- καταρρέει.

Τούτο δε σημαίνει ούτε ότι ο καπιταλισμός "έφαγε τα ψωμιά του", ούτε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση ολοκληρώνει τον κύκλο της και πια σύντομα θα είναι παρελθόν. Όταν όμως μετά την Ελλάδα, στο μηχανισμό διάσωσης της Ε.Ε και του Δ.Ν.Τ. εντάσσεται παραδομένη η Ιρλανδία, ο άλλοτε "κέλτικος τίγρης" της ευρωπαϊκής οικονομίας, ενώ φουντώνουν οι ανησυχίες ότι σύντομα μπορεί να ακολουθήσουν η Πορτογαλία και η Ισπανία, τότε αντιλαμβάνεται κανείς ότι τίποτα πια δεν είναι όπως πριν.

Αυτό που ζούμε είναι το τέλος του ιστορικού κύκλου της βιομηχανικής κοινωνίας και η αντικατάστασή του με την κοινωνία της πληροφορίας, της επικοινωνίας και της γνώσης. Σε μια τόσο μεγάλη διαδικασία μετάβασης και βαθύτατων κοινωνικών αλλαγών και μετασχηματισμών, που συντελούνται ταχύτατα, οι μανιχαϊστικές προσεγγίσεις περί τη Δεξιά, την Αριστερά και το ρόλο τους δεν είναι ικανές να δώσουν απαντήσεις. Όχι πια πως δεν υφίστανται εν τη ευρεία τους έννοια αυτοί οι διαχωρισμοί.

Αλλά σε τέτοιες συνθήκες, εν μέσω κρίσης αντίστοιχης του κραχ του 1929, που προκάλεσε την εμφάνιση του φασισμού, τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και έπαιξε καταλυτικό ρόλο στο σχηματισμό του δυτικού και ανατολικού μπλοκ που κράτησε μισό αιώνα, οι απλουστευτικές προσεγγίσεις άλλο δε δείχνουν από την αδυναμία των εκφραστών τους να αντιληφθούν τι πραγματικά συμβαίνει γύρω τους.

Εν κατακλείδι, η επιβίωση και μακροημέρευση των δυο νεοπαγών κομματικών σχηματισμών είναι τόσο αβέβαιη, όσο αυτή των κομματικών σχηματισμών, οι εκπρόσωποι των οποίων βιάζονται να προεξοφλήσουν την αποτυχία τους.

Νίκος Σπιτσέρης

Τρίτη 23 Νοεμβρίου 2010

Στο ποδάρι

Η οργισμένη αντίδραση του δημάρχου Χρυσούπολης και Νέστου από την 1η Ιανουαρίου του 2011 Σάββα Μιχαηλίδη για την προγραμματισμένη κατάργηση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της Χρυσούπολης στο πλαίσιο της εξοικονόμησης πόρων από τη λειτουργία του δημοσίου τομέα είναι εύλογη. Όχι γιατί ενδεχομένως δεν θα μπορούσε πράγματι να γίνει αναδιάρθρωση των υπηρεσιών της Πυροσβεστικής, για λόγους οικονομίας. Θα μπορούσε και ενδεχομένως δεν θα υπήρχε ουσιαστικό πρόβλημα κάλυψης της επαρχίας Νέστου. Το πρόβλημα που ανακύπτει εν προκειμένω είναι το απολύτως δικαιολογημένο έλλειμμα εμπιστοσύνης των πολιτών και των αιρετών της αυτοδιοίκησης στα σχέδια μιας Πολιτείας αποδεδειγμένα ανάλγητης και ανίκανης, που δεν συνηθίζει να θέτει σε εφαρμογή ολοκληρωμένα εναλλακτικά μοντέλα λειτουργίας με στόχους συγκεκριμένους και μετρήσιμους, όπως θα μπορούσε να είναι η απολύτως απαραίτητη εξοικονόμηση πόρων από τη λειτουργία του δημοσίου ή η αύξηση της αποτελεσματικότητάς του.

Η πείρα διδάσκει πως όλα γίνονται στο ποδάρι. Όλα. Ως και τομές σημαντικές που θα μπορούσαν υπό προϋποθέσεις να αλλάξουν πολλά σε τούτο τον έρμο τόπο όπως ο "Καλλικράτης". Είμαστε στο παρά πέντε και κανείς δεν ξέρει τι του ξημερώνει. Πώς θα λειτουργεί από τη νέα χρονιά το νέο κράτος που θα προκύψει από τον "Καλλικράτη". Διότι αυτό που συνέβη δεν ήταν απλώς συνενώσεις δήμων και νομαρχιών, αλλά μια επανίδρυση του κράτους, με μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων από την κεντρική εξουσία στις νέες τοπικές εξουσίες. Ακόμα όμως δεν έχουν εκδοθεί τα απαραίτητα Προεδρικά Διατάγματα, που θα προβλέπουν επακριβώς ποιος θα κάνει τι , ποιος θα πάει πού και ούτω καθεξής.

Με αυτά τα δεδομένα γιατί να πιστέψει ο Μιχαηλίδης και οι κάτοικοι του νέου δήμου Νέστου ότι η αναδιάρθρωση της Πυροσβεστικής δεν θα έχει επιπτώσεις στην ασφάλεια της περιοχής προ του κινδύνου πυρκαγιών; Πολλώ δε μάλλον όταν τα νέα σχέδια σε Πυροσβεστική, Αστυνομία, Υγεία, Παιδεία, Δικαιοσύνη ονομάζονται για λόγους οικονομίας "Καλλικράτης". Μια φράση πασπαρτού, που όμως δείχνει ανάγλυφα την ένδεια ιδεών και στόχων όσων την εκστομίζουν κάθε τρεις και λίγο δια πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν.

Νίκος Σπιτσέρης

ΥΓ: Τα καλά νέα που ήρθαν αργά χθες το βράδυ δεν αλλάζουν την ουσία του σχολίου. Το μόνο που προσθέτουν είναι η διαχρονική αξία της ρήσης "κι ο Αγιος φοβέρα θέλει".

Δευτέρα 22 Νοεμβρίου 2010

Στο Cova

Σάββατο βράδυ στο Cova. Ο χώρος οικείος. Πρόσωπα γνωστά. Ο Κώστας Τσαλαπατάνης στα πλήκτρα και η Βιβή Ντουμάνη στο τραγούδι. Το τραγούδι τους γυμνό. Ή μάλλον σχεδόν γυμνό. Σα να έβαλε κάτι πρόχειρο πάνω του, ένα τζιν, ένα μπλουζάκι καλοκαιρινό και εμφανίζεται μπροστά μας με γνώση και θέση. Όχι πρόχειρο. Αφτιασίδωτο. Με τη σιγουριά ενός 18άρη ή μιας 18άρας που ξέρουν -ή μάλλον θα 'πρεπε να ξέρουν αν και το αγνοούν- ότι δε χρειάζεται παρά μόνο ένα παντελόνι και μια μπλούζα για να λάμψουν. Ο Κώστας είναι καλός μουσικός. Η σκηνή τον άντεξε δίπλα σε μια Τάνια Τσανακλίδου. Η Βιβή είναι απτή απόδειξη ότι σε τούτη τη χρεωκοπημένη χώρα υπάρχει ελπίδα. Η Βιβή είναι ένα από τα πρόσωπά της. Βγήκε στη σκηνή με μια μαύρη φούστα, ένα μπλουζάκι και ένα γιλέκο έτοιμη να υπερασπιστεί την αλήθεια των τραγουδιών με φωνή και συναίσθημα. Από τραγούδι σε τραγούδι γίνεται όλο και καλύτερη. Τραγουδά με την καρδιά, το μυαλό, αλλά και τα χέρια που κάνουν πίσω ένα παιχνίδι με τις σκιές. Στο τραγούδι της Χαρούλας "για ένα τανγκό" σηκώνονται δυο κορίτσια και προσπαθούν να χορέψουν.

Κυριακάτικος Τύπος την επομένη. Η Ντόρα κάνει κίνημα με στόχο να διεμβολίσει το χρεωκοπημένο δικομματικό σύστημα. Ο Αλαβάνος αναζητά τις αιτίες της μειωμένης απήχησης του εγχειρήματός του στην Περιφέρεια Αττικής, ενώ προσπαθεί να ερμηνεύσει το ξέσπασμα του Παπανδρέου κόντρα στη Μέρκελ. Ο Σαμαράς ψάχνει τρόπους κατευνασμού της γκρίνιας εντός Ν.Δ. Ο καθηγητής Γιώργος Ρούσης αναζητά τρόπους παγίωσης των θετικών εκλογικών αποτελεσμάτων της αντισυστημικής Αριστεράς. Ο συγγραφέας πλέον, άλλοτε "σοφό παιδί" του ΚΚΕ τη δεκαετία του '80, Νίκος Κοτζιάς γράφει εύστοχα πως ζητούνται νέοι τρόποι έκφρασης των πολιτών.

Αυτό είναι και το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα των καιρών. Οι τρόποι έκφρασης των πολιτών από τη μια άκρη του πολιτικού σκηνικού ως την άλλη. Τρόποι εντός και εκτός πολιτικής, ώστε τα πολλά νέα ταλαντούχα παιδιά, που αναζητούν στα τυφλά τρόπους να εκφραστούν και να μπουν σε μια αγορά εργασίας πεθαμένη, να βρουν το δρόμο τους. Θα τον βρουν. Φαινόταν στα πρόσωπά τους το βράδυ του Σαββάτου στο Cova. Εντός και εκτός μπάρας. Στη σκηνή και στα τραπέζια.

Νίκος Σπιτσέρης